Het Engels (English) behoort tot de West-Germaanse tak van de Germaanse talen en is nauw verwant aan het Fries, Nederlands en Duits en in mindere mate aan de Scandinavische talen. De taal is ontstaan in Engeland, maar heeft zich met het Britse Rijk over de hele wereld verspreid. Het Engels heeft een grote invloed ondergaan van het Frans, door de eeuwenlange Normandische overheersing van Engeland. Ook zijn er veel leenwoorden uit andere Romaanse talen (Latijn, Spaans en Italiaans). Het heeft ongeveer 354 miljoen moedertaalsprekers en meer dan een miljard mensen die het als tweede taal spreken. Het Engels is de taal die het meest wordt onderwezen en begrepen over de hele wereld, en geldt als de huidige lingua franca voor de wereld als geheel.
De Engelse taal is vanaf de 20e eeuw de invloedrijkste taal ter wereld. Dit is deels het gevolg van de Britse expansie in de 19e eeuw waardoor het Engels in veel voormalige koloniën nog steeds de voornaamste (ambtelijke en bestuurlijke) taal is maar vooral door de cultureel en wetenschappelijk dominerende Verenigde Staten.
Engels is de officiële taal van onder andere Australië, Belize, Nieuw-Zeeland en Nigeria, en een van de officiële talen van onder andere Canada, Ierland en Zuid-Afrika. Engels fungeert de facto als officiële taal van het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika.
Geschiedenis Spelling
Het Engels is ontstaan uit de Germaanse talen die in Groot-Brittannië gesproken werden, in het bijzonder de taal van de Angelen, de Saksen en de Juten. Het is sterk beïnvloed door het Oudnoords (dankzij de vele Vikingen die er zich vestigden tussen 800-1000) en vooral het Frans (na de verovering door de Normandiërs in 1066). De grammaticale structuur is Germaans maar met heel veel woorden ontleend aan het Frans en Latijn. Men noemt Engels soms een brugtaal tussen de Germaanse en Romaanse talen.
Het Engels wordt doorgaans als volgt geperiodiseerd:
- Oudengels, 7e en 8e eeuw, ook bekend als Angelsaksisch, geattesteerd in Beowulf
- Middelengels, 12e-15e eeuw, invloed vanuit het Normandisch (een Frans dialect) na de slag bij Hastings
- Nieuw-Engels, 16e eeuw tot heden
De nummer één tweede taal
Het Engels wordt door veel mensen als tweede taal 
gesproken. Als men de eerste- en tweedetaalsprekers bij elkaar optelt, is het zelfs de meest gebruikte taal ter wereld. Beschouwt men alleen eerstetaalsprekers, dan wordt het Engels nog overtroffen door het Chinees en het Spaans. De taal fungeert als lingua franca bij de communicatie in wetenschap, techniek en het internationale politieke en economische verkeer over de gehele wereld.
Een initiatief van de Universiteit van Cambridge is de University of Cambridge ESOL examination is een serie van examens die de beheersing van de Engelse taal toetst van personen wie Engels niét als moedertaal spreken. Wereldwijd nemen jaarlijks 2 miljoen mensen deel aan de examens en het examen wordt in meer dan 130 landen afgenomen.
Het Engels is in Nederland en Vlaanderen voor veel mensen hun tweede of derde taal. In het voortgezet onderwijs is het Engels een verplicht vak. Leerlingen moeten hier eindexamen in doen.
Woordenschat & Invloeden
Het Engels heeft een zeer grote woordenschat, dit komt vooral doordat er vaak twee woorden zijn voor één woord: een Germaans en een Romaans (bijvoorbeeld 'freedom' en 'liberty' betekenen beide 'vrijheid'). De Germaanse woorden worden vaker in dagelijks taalgebruik gebruikt en de Romaanse vaker in officiële schrifttaal. Het Nederlands kent dit fenomeen ook, maar in mindere mate. Het aantal woorden in de Engelse taal is onderwerp van discussie, maar volgens de Oxford Dictionary zijn het er minimaal 500.000.
Volgens de Shorter Oxford Dictionary zijn de woorden in het Engels van deze oorsprong:
- Frans, inclusief oud-Frans en anglo-Frans: 28.3%
- Latijn: 28.24%
- Andere Germaanse talen (Oudengels / Middelengels, Oud-Noords en (Oud-)Nederlands): 25%
- Grieks: 5.32%
- Andere talen/onbekend: ongeveer 8%
Het Nederlands heeft ook een aanzienlijke bijdrage geleverd aan het Engels, vooral in woorden die te maken hebben met de scheepvaart. Enkele redelijk gangbare Engelse woorden met een Nederlandse oorsprong zijn: cookie (koekje), cruise (doorkruisen), dike (dijk), Santa Claus (van Sinterklaas), waffle (wafel) bourse (beurs) en yacht (jachtboot)
Het Engels heeft een zeer diepe orthografie, dat wil zeggen: er is weinig verband tussen uitspraak en schrijfwijze. 40 klanken worden op 1120 verschillende wijzen geschreven. Volgens onderzoeker Eraldo Paulesu van de Milaanse universiteit is dit er de oorzaak van, dat in Engelstalige landen 2 keer zoveel dyslexie-diagnoses worden gesteld als in Italië. In het Italiaans worden 25 klanken op slechts 33 verschillende wijzen geschreven.
Engels in Nederland
De taal Engels is in Nederland voor veel mensen hun tweede taal. In Nederland is de invloed van het Engelse taalgebied erg groot. Nederland is na de Tweede Wereldoorlog bevrijd door voornamelijk Engels sprekende geallieerden (Amerikanen, Britten en Canadezen) en dat had al een erg positieve invloed. Daarbij komen veel ontwikkelingen uit het Engelse taalgebied ook naar het Nederlandse taalgebied, ontwikkelingen zoals die van de computer. Hierdoor komen er veel begrippen binnen waarvoor (nog) geen Nederlands woord bestaat. Veel Engelse woorden blijven ook onvertaald.
Engelstalig Onderwijs in Nederland
In het voortgezet onderwijs is Engels een verplicht vak. Voor veel mensen in Nederland is het ook hun tweede taal. Het aantal Engelstaligen in Amsterdam ligt tussen de 50.000 en 100.000 personen en dit aantal groeit sterk. Er leven in de Benelux veel expats die (op hun werk) Engels spreken en vaak hun kinderen ook naar Engelstalig onderwijs sturen.
Het Engelstalig onderwijs in Nederland maakt een stormachtige groei door.
- Op een aantal basisscholen, niet op alle, wordt Engelse les gegeven, voornamelijk aan de hoogste klassen (groep 7 en 8).
- Het is een vast onderdeel van veel vormen van voortgezet onderwijs.
- Op sommige scholen wordt Versterkt Engels gegeven.
- Op een kleine 100 scholen in Nederland wordt tweetalig onderwijs in het Engels en het Nederlands gegeven.
- Er zijn internationale scholen waar volledig in het Engels les wordt gegeven.
- Op universiteiten zijn er veel masteropleidingen die Engelstalig zijn. Ook komen er steeds meer Engelstalige bachelor opleidingen.
- Bij veel opleidingen wordt gebruik gemaakt van Engelstalig lesmateriaal en Engelse namen.
Engelse literatuur
De term Engelse literatuur verwijst naar literatuur in de Engelse taal, inbegrepen de literatuur door schrijvers die niet noodzakelijk uit Engeland afkomstig zijn. Zo was Joseph Conrad Pools, Robert Burns was Schots, James Joyce was van Ierse afkomst, Dylan Thomas was Welsh, Edgar Allan Poe Amerikaans, Salman Rushdie Indisch, V.S. Naipaul werd geboren in Trinidad en Vladimir Nabokov in Rusland. Anders gezegd: Engelse literatuur is zo divers als de variëteiten en dialecten van het Engels die over de hele wereld worden gesproken. Dit artikel behandelt in de eerste plaats de literatuur zoals ze geschreven wordt in Groot-Brittannië. Voor andere Engelstalige literatuur zie "Lijst van Engelstalige literaire schrijvers".
Overzicht | Bibliotheek
